Từ giữa tháng 12/2025, một loạt quy định xử phạt hành chính mới liên quan đến thẻ Căn cước công dân (CCCD) và các loại giấy tờ tùy thân liên quan sẽ chính thức được áp dụng. Theo quy định mới, các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt với mức cao nhất lên đến 10 triệu đồng, nhằm tăng cường kỷ cương trong việc quản lý và sử dụng giấy tờ cá nhân.
Các mức phạt chi tiết theo quy định mới
Nghị định số 282 của Chính phủ đã quy định chi tiết 4 khung xử phạt chính đối với các hành vi vi phạm về cấp, quản lý và sử dụng thẻ CCCD, thẻ căn cước và căn cước điện tử. Các mức phạt này được phân loại dựa trên mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, bắt đầu từ hình thức cảnh cáo đến phạt tiền hàng triệu đồng.
Cụ thể, các mức phạt được phân chia như sau:
- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: Áp dụng cho các hành vi như không xuất trình CCCD khi có yêu cầu của người có thẩm quyền; không thực hiện đúng quy định về việc cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ; không nộp lại thẻ cho cơ quan có thẩm quyền trong các trường hợp như bị tạm giữ, tạm giam, thi hành án phạt tù, hoặc khi làm thủ tục cấp đổi.
- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng: Dành cho các hành vi nghiêm trọng hơn, bao gồm chiếm đoạt, sử dụng trái phép thẻ của người khác; tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung thẻ; hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng thẻ; không nộp lại thẻ khi bị tước quốc tịch hoặc hủy quyết định nhập quốc tịch Việt Nam.
- Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng: Áp dụng đối với các hành vi gian lận như làm giả dữ liệu, cung cấp thông tin hoặc tài liệu sai sự thật để được cấp thẻ căn cước, căn cước điện tử, hoặc giấy chứng nhận căn cước.
- Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Đây là mức phạt cao nhất, áp dụng cho các hành vi sử dụng giấy tờ giả (CCCD, thẻ căn cước, căn cước điện tử giả); sử dụng thẻ đã hết giá trị sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật; cầm cố, nhận cầm cố, hoặc thuê, cho thuê thẻ CCCD.
Nguyên nhân và bối cảnh
Các quy định về mức phạt CCCD mới này là một phần trong Nghị định số 282 của Chính phủ, chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Văn bản pháp lý này quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực, bao gồm an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình.
Việc ban hành các mức phạt cụ thể và tăng nặng đối với một số hành vi cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc siết chặt công tác quản lý dữ liệu dân cư và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân trong việc sử dụng giấy tờ tùy thân. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và việc tích hợp nhiều thông tin quan trọng vào thẻ căn cước.
Nhận định và so sánh
Nội dung Nghị định 282 tập trung vào việc liệt kê chi tiết các hành vi vi phạm và khung xử phạt tương ứng, tạo ra một cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ quan chức năng thực thi. Các quy định này bao quát nhiều tình huống phát sinh trong thực tế, từ những vi phạm nhỏ do sơ suất đến các hành vi cố ý làm giả, sử dụng giấy tờ sai mục đích với mức độ nghiêm trọng cao.
Bài viết nguồn không đưa ra so sánh trực tiếp với các quy định xử phạt trước đây hay phân tích sâu hơn về tác động của các thay đổi này. Tuy nhiên, việc hệ thống hóa và công bố các mức phạt cụ thể giúp người dân và các tổ chức có thể nắm bắt thông tin một cách minh bạch và chủ động tuân thủ.
Việc áp dụng các quy định mới từ giữa tháng 12 được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự trong việc quản lý và sử dụng CCCD, hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến giấy tờ tùy thân. Người dân cần cập nhật và nắm rõ các quy định này để tránh các rủi ro pháp lý và các khoản phạt tài chính không đáng có trong thời gian tới.
